Door de kunst

Onze maatschappij moet human proof worden. Anders gezegd: het productieproces moet oog krijgen voor de menselijke kant van werk. Hierbij speelt kunst een grote rol. Ambachtelijke Zingeving wil de relatie tussen werk, ambacht, kunst en verantwoord ondernemen uitvoerig voor het voetlicht laten komen. René Gude had het idee dat ambachtelijkheid aan een terugkeer bezig was, zowel in de kunst als in de maatschappij. Dat hield volgens hem verband met een verandering in de kunst: het betekent een einde aan het idee van het geniale individu, dat losgezongen van de samenleving zijn kunstwerken produceert. “Als ambachtelijkheid inderdaad aan een opmars bezig is, zowel in de samenleving als in de kunst, dan betekent dat dat we langzaam maar zeker loskomen van de romantische overwaardering van het individu, de shortcut to romanticism.”

Gude noemde cultuur een project van de mensheid, “niet van een setje door de natuur getalenteerden die moeiteloos spullen maken om andere mensen mee te verbazen. Kunst macht viel Arbeit, van hele generaties. Ambachtelijkheid is een sociaal goedje. Niemand bouwt in z’n eentje een stad met daarin een Museum of Modern Art.”

Zo bezien past de terugkeer van ambachtelijkheid in de wens van Gude dat we langzamerhand van de solitaire wezens die we geworden zijn in de tijd van het neoliberalisme weer solidaire wezens worden. En kunst en werk spelen daarbij een grote rol.

Ook een idee?

Doe mee, maak een plan, stuur het op en word onze kompaan.

Door het theater

In de kunst leer je mensen kennen, stelt Gude. ‘In het theater, maar ook in de literatuur, kom je allerlei rare mensen tegen, gekke karakters, die je precies laten zien hoe je met emoties moet omgaan. In een veilige omgeving kun je karakterontwikkeling waarnemen, en dat is natuurlijk verdomd handig in een grote stad. Daar lopen zo veel mensen rond die je niet allemaal kent; dankzij de Kunst kun je hun verscheidenheid aan emoties leren kennen. De Kunst leert emotiemanagement, empathie, voorstellingsvermogen en inlevingsvermogen.’

Onze kompaan daarbij is Kitty Trepels van Mil. Zij is docente communicatie en theater aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN). Zij werd tot twee keer toe getroffen door kanker. Haar ervaringen verwerkte ze in de voorstelling Vals plat, die afgelopen jaren in Nederlandse theaters speelde. Kitty werkt aan een nieuwe voorstelling: Ik heb nog iets op mijn lever, een taboedoorbrekende chemonoloog, die in première gaat op 15 maart in het Campustheater in Nijmegen – zie: campustheater.nl.

Kitty: “Artsen en verpleegkundigen komen na de theatervoorstelling op mij af: ‘Dat gebeurt er met je als je te horen krijgt dat je kanker hebt.’ Die kennis wil ik graag meegeven, bijna als een vertegenwoordiger van al die andere kankerpatiënten die hiertoe niet de mogelijkheid hebben. Van hen hoor ik vaak: ‘Ik zou willen dat ik ook tegen een arts durf te zeggen wat ik denk. Jij zegt dat wel.’

Ambachtelijke Zingeving kan ook op andere vlakken...

De 4 Z'ten

Z1 ZINNELIJK

Z2 ZINTUIGLIJK
Z3 ZINRIJK
Z4 ZINVOL

Mede mogelijk gemaakt door Instituut Gak.